La preparación de la autorregulación ética del periodismo radiofónico en la Unión Europea y Eslovaquia para la era de los medios digitales

Autores/as

DOI:

https://doi.org/10.56418/txt.20.1.2026.3

Palabras clave:

periodismo radiofónico, audioperiodismo, medios digitales, normativa ética, Eslovaquia

Resumen

El estudio examina si los códigos éticos autorregulatorios vigentes que rigen la radio y la producción de audio en línea en la República Eslovaca y en la Unión Europea abordan las cuestiones éticas clave en el entorno de la información digital y de qué manera lo hacen. Estas cuestiones se identificaron mediante el consenso de expertos en el estudio Delphi sobre ética de la información realizado entre 2021 y 2022 en la Universidad Comenius de Bratislava, Eslovaquia. Los expertos identificaron nueve aspectos en tres áreas de la ética de la información: preocupaciones éticas primarias (privacidad y datos personales, tecnologías de la información e inteligencia artificial, desinformación); dilemas éticos prioritarios (impacto humano, transparencia, supervisión humana, control); y valores fundamentales de la información (utilidad, veracidad, confiabilidad). Estas categorías sirvieron de base para el análisis de contenido y la comparación del estudio. Los resultados muestran que los códigos éticos emitidos en Eslovaquia tienden a ser instrumentales, normativos, metódicos y reactivos, mientras que los códigos europeos son más filosóficos, basados en valores, sistémicos y proactivos. El estudio contribuye al debate sobre la ética periodística y de los medios de comunicación en Eslovaquia, sugiriendo que, si bien las regulaciones actuales ofrecen una guía metódica para la conducta ética tanto en los medios tradicionales como en los digitales y se alinean terminológicamente con las áreas supervisadas y abordadas por los códigos éticos europeos, el código eslovaco todavía refleja en gran medida enfoques conceptuales arraigados en el pensamiento del siglo XX en comparación con los códigos europeos más amplios y visionarios.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.

Citas

AONE. (2017). Etický kódex novinára (Code of Journalistic Ethics). https://www.aonesr.sk/wp-content/uploads/2025/06/Eticky_kodex.pdf

AONE. (2024). Opčný protokol k etickému kódexu novinára o ochrane ľudskej dôstojnosti, ľudskosti a maloletých (Optional Protocol to the Code of Journalistic Ethics on the Protection of Human Dignity, Humanity, and Minors). https://www.aonesr.sk/wp-content/uploads/2025/06/Opcny_protokol_Eticky_kodex-2-2.pdf

AONE. (2025). Druhý opčný protokol k etickému kódexu novinára o prístupe verejnosti k informáciám, všestrannosti informácií, názorovej pluralite, objektívnosti a nestrannosti (Second Optional Protocol to the Code of Journalistic Ethics on Public Access to Information, the Comprehensiveness of Information, Opinion Plurality, Objectivity, and Impartiality). https://www.aonesr.sk/wp-content/uploads/2025/11/Opcny_protokol_Eticky_kodex_II.pdf

García Avilés, J. A., León, B., Sanders, K., Harrison, J. (2004): Journalists at digital television newsrooms in Britain and Spain: workflow and multi-skilling in a competitive environment. Journalism Studies 5(1), 87-100. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1461670032000174765?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article

Bliss, E. Jr. (1991). Now the News: The Story of Broadcast Journalism. Columbia University Press.

Bolter, D. J. & Grusin, R. (2000). Remediation. Understanding New Media. MIT Press.

Chignell, H. (2009). Key Concepts in Radio Studies. Sage Publications.

Chuenjitwongsa, S. (2017). Conduct a Delphi Study. Cardiff University. https://www.cardiff.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0010/1164961/how_to_conduct_a_delphistudy.pdf

Domingo, D. & Heinonen, A. (2008). Weblogs and Journalism: A Typology to Explore the Blurring Boundaries. Nordicom Review, 29(1), 3-15. https://reference-global.com/download/article/10.1515/nor-2017-0159.pdf

European Broadcasting Union. (2013). The Values Translated: Editorial Guidelines. https://www.ebu.ch/publications/strategic/open/the-values-translated-editorial-guidelines

European Broadcasting Union. (2024). Audience Trend: Radio 2024. https://www.ebu.ch/publications/research/membersonly/report/audience-trends-radio

European Broadcasting Union. (2025). EBU Blueprint: Harnessing AI for Public Service Media. Principles, Goals and Calls to Action. https://www.ebu.ch/files/live/sites/ebu/files/Publications/strategic/open/EBU-Blueprint_Harnessing-AI-for-PSM.pdf

European Commission (EC). (2016). Code of Conduct on Countering Illegal Hate Speech Online. https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/racism-and-xenophobia/eu-code-conduct-countering-illegal-hate-speech-online_en

European Commission (EC). (2018). Code of Practice on Disinformation. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/2018-code-practice-disinformation

European Parliament and the Council of the European Union (EP & CEU). (2024). 2024/1689 Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence and amending Regulations (EC) No 300/2008, (EU) No 167/2013, (EU) No 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1139 and (EU) 2019/2144 and Directives 2014/90/EU, (EU) 2016/797 and (EU) 2020/1828 (Artificial Intelligence Act). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32024R1689

European Union (EU). (2018). Directive (EU) 2018/1808 of the European Parliament and of the Council of 14 November 2018 amending Directive 2010/13/EU on the coordination of certain provisions laid down by law, regulation or administrative action in Member States concerning the provision of audiovisual media services (Audiovisual Media Services Directive) in view of changing market realities. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32018L1808

European Union (EU). (2024a). Directive (EU) 2024/1069 of the European Parliament and of the Council of 11 April 2024 on protecting persons who engage in public participation from manifestly unfounded claims or abusive court proceedings (‘Strategic lawsuits against public participation’). https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1069/oj/eng

European Union (EU). (2024b). Regulation (EU) 2024/1083 of the European Parliament and of the Council of 11 April 2024 establishing a common framework for media services in the internal market and amending Directive 2010/13/EU (European Media Freedom Act). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L_202401083

European Union (EU). (2025). Digital Services Act (DSA) | Links. https://www.eu-digital-services-act.com/Digital_Services_Act_Links.html

Hancock, D. & McMurtry, L. (2018). ‘I Know What a Podcast Is’: Post-Serial Fiction and Podcast Media Identity. In D. Llinares, N. Fox & R. Berry (Eds.), Podcasting. New Aural Cultures and Digital Media. [e-book]. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-319-90056-8_5

International Federation of Journalists (IFJ). (2019). Global Charter of Ethics for Journalists. https://www.ifj.org/who/rules-and-policy/global-charter-of-ethics-for-journalists

Jędrzejewski, S. (2015). Radio publiczne w Europie. Poltext.

Jenkins, H. (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York University Press.

Levinson, P. (1999). Digital McLuhan. A Guide to the Information Millennium. Routledge.

McLuhan, M. & McLuhan, E. (1988). Laws of Media. The New Science. University of Toronto Press.

Národná rada Slovenskej republiky. (2024). 157 Zákon z 20. júna 2024 o Slovenskej televízii a rozhlase a o zmene niektorých zákonov (Act on Slovak Television and Radio). https://www.slov-lex.sk/ezbierky/pravne-predpisy/SK/ZZ/2024/157/

National Council of the Slovak Republic. (2022). 264/2022 ACT of 22 June 2022 on media services and amending certain acts (Media Services Act). https://www.culture.gov.sk/wp-content/uploads/2019/12/Act-No.-264_2022-Coll.-on-media-services-and-amending-certain-acts-Media-Services-Act-1.pdf

Okoli, C. & Pawlowski, S. D. (2004). The Delphi method as a research tool: an example, design considerations and applications. Information & Management, 42(1),15-29. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.11.002

Parliamentary Assembly. (1993). Resolution 1003 (1993) on the Ethics of Journalism. https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fileid=16414

Parliamentary Assembly. (2015). Resolution 2066 (2015) on Media responsibility and ethics in a changing media environment. https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fileid=21960&lang=en

Pavli, D. & Sala, B. (2018). Ethical Guidelines for Online Journalism (General Principles). https://research.tuni.fi/ethicnet/country/albania/ethical-guidelines-for-online-journalism/

Reporters Without Borders (RSF). (2005). Handbook for Journalists. https://interagencystandingcommittee.org/sites/default/files/migrated/2014-11/Handbook%20for%20Journalists%20%28UNESCO%2C%20RSF%29.pdf

Rusnák, J. (2010). Textúry elektronických médií. Vývoj a súčasný stav. (2. vyd.). Filozofická fakulta Prešovskej univerzity v Prešove.

Sablatzky, T. (2022). The Delphi Method. Hypothesis: Research Journal for Health Information Professionals, 34(1), [n.p]. https://doi.org/10.18060/26224

Sámelová, A. (2019). Dejiny verejnoprávnosti. Zrod Rozhlasu a televízie Slovenska. Univerzita Komenského v Bratislave.

Steinerová, J. (2024). Informačná etika vo vzťahoch človeka a informácie v informačnej vede. Univerzita Komenského v Bratislave.

Strižinec, M. (2025). Žurnalistika v ére audia: Premeny rozhlasového vysielania na prelome tisícročí (Dizertačná práca). Univerzita Komenského v Bratislave. https://opac.crzp.sk/?fn=detailBiblioForm&sid=8DA48F56075EEA6F7F0F5016AB9C

STVR. (2011). Štatút programových pracovníkov a spolupracovníkov Rozhlasu a televízie Slovenska (Statute of Program Staff and Associates of Radio and Television of Slovakia). https://www.stvr.org/media/a542/file/item/sk/0000/statut-programovych-pracovnikov-a-spolupracovnikov-rtvs.52.pdf

STVR. (2018). Etický kódex pre komunikáciu na internete (Code of Ethics for Internet Communication). https://www.stvr.org/media/a542/file/item/sk/0002/eticky_kodex_n.x1Y4.pdf

Višňovský, J., Radošinská, J. & Predmerská, A. (2015). Digital journalism rethinking journalistic practice in the era of digital media. European Journal of Science and Theology. 11(6), 57-66.

Publicado

2026-06-30

Cómo citar

Samelova, A. (2026). La preparación de la autorregulación ética del periodismo radiofónico en la Unión Europea y Eslovaquia para la era de los medios digitales. Textual & Visual Media, 20(1), 43–62. https://doi.org/10.56418/txt.20.1.2026.3